Lekcja 1 – Status młodocianych uchodźców
W grupie uchodźców wyróżnia się następujące podgrupy:
- ubiegający się o azyl,
- azylanci,
- beneficjenci ochrony uzupełniającej,
- osoby z prawem pobytu tolerowanego,
- osoby z prawem do pobytu stałego po kilku latach pobytu tolerowanego,
- osoby z innymi formami pobytu stałego (np. zezwolenie na pobyt),
- osoby z nieuregulowanym statusem pobytu.
Różny status pobytu uchodźców wpływa na ich warunki życia i sytuację życiową. Nic więc dziwnego, że ich perspektywy pobytu na wygnaniu i motywacje do podejmowania działań związanych z edukacją lub pracą są bardzo zróżnicowane. Osoby o nieuregulowanym statusie pobytu żyją w niepewności i nie są tak zmotywowane do długoterminowych działań, jak uchodźcy, którzy uzyskali prawo pobytu w danym kraju.
Podejmując działania integracyjne należy pamiętać, że wśród uchodźców znajdują się osoby, które przeżyły traumę wojenną i były zmuszone uciekać z ojczystych stron. Uchodźcy pochodzący ze stref konfliktu często doświadczają traumatycznych przeżyć z powodu prześladowań, więzienia, tortur i przesiedleń, a także braku jedzenia, wody i schronienia przez długi czas.

Cierpienia psychiczne spowodowane wojną wywierają szkodliwy wpływ na zdrowie psychiczne zarówno dzieci, jak i osób dorosłych, niezależnie od ich pochodzenia. Uchodźcy mogą czuć się bezradni i zrozpaczeni. Najczęściej doświadczają zespołu stresu pourazowego i związanych z nim objawów depresji, lęku i braku koncentracji. Równie często występują trudności ze snem, koszmary senne i poczucie winy.
Wielu uchodźców, którzy mają za sobą traumatyczną, trwającą miesiącami ucieczkę potrzebuje nie tylko zwykłej pomocy, ale specjalistycznej opieki medycznej i psychologicznej.
Wizyty w gospodarstwach mogą uzupełniać działania terapeutyczne.
Prowadząc działania edukacyjne należy również brać pod uwagę różne pochodzenie uchodźców, ich narodowość i kulturę oraz ich warunki zamieszkania i sytuację życiową. Osoby prowadzące działalność edukacyjną w gospodarstwach ekologicznych powinny znać wyżej wymienione uwarunkowania i dostosowywać metody pracy do danej grupy.
Wizyty w gospodarstwach sprzyjają integracji i wsparciu uchodźców tylko pod warunkiem dokładnego poznania grupy docelowej. Dlatego niezwykle istotną kwestią jest dobra współpraca i komunikacja osób zaangażowanych w edukację z dziećmi i młodzieżą oraz ich rodzicami.